Python Keywords मराठीत – सर्व 35 Keywords उदाहरणांसह संपूर्ण माहिती (2026) | Programming in the Marathi Language

import keyword  # सर्व Python keywords ची list मिळवण्यासाठी module

# सर्व keywords ची list print करा
print(keyword.kwlist)

# एकूण किती keywords आहेत ते print करा
print(f"एकूण Keywords: {len(keyword.kwlist)}")

# एखादा शब्द keyword आहे का ते तपासा
print(keyword.iskeyword("for"))     # True (कारण 'for' हा keyword आहे)
print(keyword.iskeyword("rupesh"))  # False (कारण 'rupesh' हा keyword नाही)

OUTPUT
['False', 'None', 'True', 'and', 'as', 'assert', 'async', 'await',
 'break', 'class', 'continue', 'def', 'del', 'elif', 'else', 'except',
 'finally', 'for', 'from', 'global', 'if', 'import', 'in', 'is',
 'lambda', 'nonlocal', 'not', 'or', 'pass', 'raise', 'return',
 'try', 'while', 'with', 'yield']
एकूण Keywords: 35
True
False

# परीक्षेचा निकाल — if/elif/else
marks = 75

if marks >= 90:
    print("Grade A+ — Outstanding!")
elif marks >= 75:
    print("Grade A — Excellent!")
elif marks >= 60:
    print("Grade B — Good")
elif marks >= 35:
    print("Grade C — Pass")
else:
    print("Grade F — Fail. पुन्हा प्रयत्न करा!")

Grade A — Excellent!

# for loop + break + continue एकत्र
संख्या = [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10]

print("सम संख्या (5 पर्यंत):")
for n in संख्या:
    if n > 6:
        break       # 6 नंतर थांबा
    if n % 2 != 0:
        continue    # विषम skip करा
    print(n, end=" ")

सम संख्या (5 पर्यंत):
2 4 6

# Countdown Timer
वेळ = 5
print("Launch Countdown:")

while वेळ > 0:
    print(f"  {वेळ}...")
    वेळ -= 1

print("Launch!")

Launch Countdown:
  5...
  4...
  3...
  2...
  1...
Launch!

# and — दोन्ही अटी True हव्यात
वय = 22
नागरिक = True

if वय >= 18 and नागरिक:
    print("✓ मतदान करता येईल!")

# or — एक अट True असली तरी चालते
upi = False
card = True
cash = 0

if upi or card or cash > 0:
    print("✓ Payment होऊ शकते")

# not — condition उलटवतो
banned = False
if not banned:
    print("✓ User access दिला")

# Truth Table — and
print(True  and True)   # True
print(True  and False)  # False
print(False and True)   # False
print(False and False)  # False

✓ मतदान करता येईल!
✓ Payment होऊ शकते
✓ User access दिला
True
False
False
False

# def — function define करतो
def नमस्कार(नाव):
    # return — value परत देतो
    return f"नमस्कार, {नाव}! lgrow.in वर स्वागत आहे."

# function call करा
message = नमस्कार("राहुल")
print(message)

# Multiple return values
def marks_analysis(marks_list):
    एकूण = sum(marks_list)
    सरासरी = एकूण / len(marks_list)
    सर्वोच्च = max(marks_list)
    return एकूण, सरासरी, सर्वोच्च  # tuple म्हणून return

marks = [85, 92, 78, 90, 88]
एकूण, सरासरी, सर्वोच्च = marks_analysis(marks)
print(f"एकूण: {एकूण}, सरासरी: {सरासरी:.1f}%, सर्वोच्च: {सर्वोच्च}")

नमस्कार, राहुल! lgrow.in वर स्वागत आहे.
एकूण: 433, सरासरी: 86.6%, सर्वोच्च: 92

# class — Object Oriented Programming
class विद्यार्थी:
    def __init__(self, नाव, वय, marks):
        self.नाव = नाव
        self.वय = वय
        self.marks = marks

    def परिचय(self):
        return f"नाव: {self.नाव} | वय: {self.वय} | Marks: {self.marks}"

    def grade(self):
        if self.marks >= 85:
            return "A"
        elif self.marks >= 70:
            return "B"
        else:
            return "C"

# Object बनवा
s1 = विद्यार्थी("प्रिया", 20, 88)
s2 = विद्यार्थी("राहुल", 21, 74)

print(s1.परिचय(), f"| Grade: {s1.grade()}")
print(s2.परिचय(), f"| Grade: {s2.grade()}")

नाव: प्रिया | वय: 20 | Marks: 88 | Grade: A
नाव: राहुल | वय: 21 | Marks: 74 | Grade: B

# lambda — anonymous (नावाशिवाय) function
# Regular function
def square(x):
    return x ** 2

# Lambda equivalent (एकाच ओळीत)
square = lambda x: x ** 2
print(square(5))   # 25

# List sort करायला lambda वापरा
विद्यार्थी = [("राहुल", 85), ("प्रिया", 92), ("अमित", 78)]
sorted_list = sorted(विद्यार्थी, key=lambda x: x[1], reverse=True)
print(sorted_list)

25
[('प्रिया', 92), ('राहुल', 85), ('अमित', 78)]

# try / except / else / finally — संपूर्ण उदाहरण
def भागाकार(a, b):
    try:
        result = a / b          # Error येऊ शकतो (÷0)
    except ZeroDivisionError:
        print("❌ 0 ने भाग देता येत नाही!")
        return None
    except TypeError:
        print("❌ फक्त संख्या द्या!")
        return None
    else:
        print(f"✓ उत्तर: {result:.2f}")  # यशस्वी झाल्यावर
        return result
    finally:
        print("-- Calculation पूर्ण --")  # नेहमी चालतो

भागाकार(10, 2)
print()
भागाकार(10, 0)

✓ उत्तर: 5.00
-- Calculation पूर्ण --

❌ 0 ने भाग देता येत नाही!
-- Calculation पूर्ण --

# raise — स्वतः error निर्माण करा
def वय_तपासा(वय):
    if not isinstance(वय, int):
        raise TypeError("वय हे integer असणे जरुरी आहे!")
    if वय < 0:
        raise ValueError("वय negative असू शकत नाही!")
    if वय < 18:
        raise ValueError(f"❌ वय {वय} — 18+ असणे जरुरी आहे!")
    print(f"✓ नोंदणी यशस्वी! वय: {वय}")

try:
    वय_तपासा(16)
except ValueError as e:
    print(f"Error: {e}")

Error: ❌ वय 16 — 18+ असणे जरुरी आहे!

# True / False — Boolean values
is_active = True
is_admin = False
print(type(True))   # <class 'bool'>

# None — "काहीच नाही" किंवा "रिकामे" दर्शवतो
result = None
if result is None:
    print("अजून result मिळाले नाही")

# in — sequence मध्ये आहे का ते तपासतो
फळे = ["आंबा", "केळे", "संत्रा"]
print("आंबा" in फळे)    # True
print("पेरू" not in फळे) # True
print("P" in "Python")    # True

# is — दोन variables एकाच object ला point करतात का?
a = [1, 2, 3]
b = a        # b हे a चाच reference आहे
c = [1, 2, 3]  # c हे वेगळे object आहे

print(a is b)   # True (same object)
print(a is c)   # False (different object)
print(a == c)   # True (same value)

<class 'bool'>
अजून result मिळाले नाही
True
True
True
True
False
True

# import — module वापरायला
import math
print(math.sqrt(144))   # 12.0

# from...import — specific function import
from math import pi, factorial
print(f"π = {pi:.5f}")          # 3.14159
print(f"5! = {factorial(5)}")   # 120

# as — alias (टोपण नाव) देणे
import datetime as dt
आज = dt.date.today()
print(f"आजची तारीख: {आज}")

# global — function च्या बाहेरचा variable वापरणे
count = 0
def वाढवा():
    global count
    count += 1
वाढवा()
वाढवा()
print(f"Count: {count}")   # 2

# del — variable किंवा list item delete करा
नाव = "राहुल"
del नाव
# print(नाव)  → NameError येईल

# with — file handle करणे (auto-close)
# with open("file.txt", "r") as f:
#     content = f.read()  → file आपोआप close होते
print("with keyword file operations साठी वापरतो")

12.0
π = 3.14159
5! = 120
आजची तारीख: 2026-04-28
Count: 2
with keyword file operations साठी वापरतो

import datetime  # import keyword

# class keyword
class Library:
    def __init__(self):
        self.books = {}
        self.issued = {}

    def add_book(self, title, copies):  # def keyword
        if copies <= 0:               # if keyword
            raise ValueError("Copies 0 पेक्षा जास्त हवेत!")  # raise
        self.books[title] = copies
        return f"✓ '{title}' ({copies} copies) जोडली"  # return

    def issue_book(self, title, member):
        try:                            # try keyword
            if title not in self.books: # in keyword
                raise KeyError(f"'{title}' library मध्ये नाही!")
            if self.books[title] <= 0:
                print(f"✗ '{title}' उपलब्ध नाही")
                return None            # None keyword
            self.books[title] -= 1
            self.issued[member] = title
        except KeyError as e:          # except, as keywords
            print(f"Error: {e}")
        else:                           # else keyword
            print(f"✓ '{title}' — {member} ला दिली")
        finally:                        # finally keyword
            print(f"  उपलब्ध copies: {self.books.get(title, 'N/A')}")

    def show_books(self):
        print("\n📚 Library Catalog:")
        for title, copies in self.books.items():  # for, in keywords
            status = "✓ Available" if copies > 0 else "✗ Not Available"
            print(f"  {title}: {copies} copies — {status}")

# Use करा
lib = Library()
print(lib.add_book("Python मराठीत", 3))
print(lib.add_book("Data Science Guide", 2))
lib.issue_book("Python मराठीत", "राहुल")
lib.issue_book("Java Book", "प्रिया")  # Error case
lib.show_books()

✓ 'Python मराठीत' (3 copies) जोडली
✓ 'Data Science Guide' (2 copies) जोडली
✓ 'Python मराठीत' — राहुल ला दिली
  उपलब्ध copies: 2
Error: "'Java Book' library मध्ये नाही!"
  उपलब्ध copies: N/A

📚 Library Catalog:
  Python मराठीत: 2 copies — ✓ Available
  Data Science Guide: 2 copies — ✓ Available